مقاله بانو گيلا گمليل وزير اطلاعات و فناورى اسراييل در روزنامه جروزالم پست ١٨ سپتامبر ٢٠٢٥

توافق‌نامه کوروش: آغاز فصل جدیدی در روابط اسرائیل و ایران – دیدگاه
توافق‌نامه کوروش با احیای روابط باستانی، چشم‌اندازی عمل‌گرایانه برای همکاری مجدد اسرائیل و ایران در دوران پس از سقوط رژیم اسلامی ارائه می‌دهد.

خصومتی که در حال حاضر روابط بین ایران و اسرائیل را تعریف می‌کند، سرنوشتی تغییرناپذیر نیست. تا زمان انقلاب اسلامی و ظهور رژیم آیت‌الله‌ها در سال ۱۹۷۹، دو کشور از روابط نزدیک و دوستانه‌ای برخوردار بودند که ریشه در ارتباطات باستانی بین فرهنگ‌هایشان، تاریخ مشترک و درهم‌تنیده و منافع و همکاری‌های متقابل گسترده – از نفت و زیرساخت‌ها گرفته تا امنیت – داشت.

انقلاب اسلامی با انتخاب اسرائیل به عنوان “شیطان کوچک” به دنبال پاک کردن این تاریخ با زور بود. با این حال، در زیر سطح دشمنی تحمیلی، مردم هنوز خاطره‌ای از نزدیکی و اعتقاد به آینده‌ای متفاوت را به اشتراک می‌گذارند.

تاریخ می‌آموزد که گاهی اوقات، از دل بحران‌های عمیق، فرصت‌های بی‌نظیری پدید می‌آیند. حدود ۲۵۰۰ سال پیش، کوروش کبیر، بنیانگذار امپراتوری پارس، در فرمان معروف خود اصول احترام به هویت ملی، آزادی عبادت و باورهای مذهبی را وضع کرد.

فرمان او به یهودیان اجازه داد تا پس از حدود ۷۰ سال تبعید در بابل، به اورشلیم بازگردند و معبد را بازسازی کنند – حرکتی که تاریخ یهود را تغییر داد و جایگاهی والا برای کوروش در کتاب مقدس عبری به ارمغان آورد: «کوروش، پادشاه پارس، چنین گفت: خداوند، خدای آسمان‌ها، به همه پادشاهی‌های زمین، به من بخشیده است؛ و او مرا مأمور کرده است که برای او خانه‌ای در اورشلیم، که در یهودا است، بسازم.» (عزرا ۱:۲)

امروز، دو ملتی که سرنوشتشان مدت‌هاست به هم گره خورده است، در برابر فرصتی تاریخی برای گشودن فصل جدیدی از همکاری بین دولت-ملت‌های خود و ایجاد آینده‌ای مشترک که منجر به رفاه منطقه‌ای می‌شود، ایستاده‌اند.

این لحظه‌ای است که مردم ساکن در صهیون می‌توانند با کمک به بازسازی کشور و شکل دادن به آینده آن، به ملت شریف پارسی کمک کنند. طبیعتاً، ما تصمیم گرفته‌ایم که این چشم‌انداز را به نام پادشاه کوروش نامگذاری کنیم. اين طرح تلاش مشترکی از سوی دولت اسرائیل با کسانی است که به دنبال ایجاد یک دولت انتقالی هستند که در روز پس از سقوط رژیم اسلامی به مردم ایران خدمت کند – رویدادی که ممکن است به تأخیر بیفتد اما فرا خواهد رسید. ابتکار عمل برای تشکیل چنین دولت انتقالی توسط ولیعهد رضا کوروش پهلوی، فرزند پادشاه پيشين ایران، به همراه تیم حرفه‌ای او رهبری می‌شود و بر اساس امید، عمل‌گرایی و شناخت متقابل بنا شده است.

توافق‌نامه‌های کوروش، چارچوبی عملی برای شهروندان ایران فراهم می‌کند تا در صورت تغییر رژیم اسلامی، به آینده‌ای بهتر امیدوار باشند. هدف آنها آماده‌سازی زمینه برای یک گذار سریع و روان و بازسازی سریع تمام چیزهایی است که در زمان مناسب در اقتصاد ایران نیاز به بازسازی دارند.

این ابتکار، نشان‌دهنده تمایل صادقانه برای برقراری مجدد یک رابطه مدنی، محترمانه، حرفه‌ای و کارآمد است که بر منافع متقابل و راه‌حل‌های مشخص برای چالش‌های مشترک تمرکز دارد.

اصول اساسی همکاری

چشم‌انداز ما برای توافق‌نامه کوروش بر پنج اصل کلیدی استوار است:
احترام و حاکمیت متقابل. به رسمیت شناختن متقابل حق موجودیت هر کشور در عین احترام به منافع ملی هر طرف.
عمل‌گرایی و منافع متقابل. تمرکز بر حوزه‌هایی که همکاری در آنها دستاوردهای اقتصادی و فناوری آشکاری به همراه دارد.
میراث تاریخی مشترک. اذعان به پیوندهای عمیق تاریخی بین قوم یهود و ملت ایران.
چشم‌انداز منطقه‌ای. با هدف ادغام روابط دوجانبه در چارچوب وسیع‌تری از همکاری منطقه‌ای که ثبات و رفاه را در خاورمیانه ارتقا می‌دهد.
تمرکز غیرنظامی. تأکید بر همکاری غیرنظامی در اقتصاد، تجارت، فناوری، انرژی، کشاورزی و فرهنگ.

چشم‌اندازی برای آینده‌ای مشترک

توافق‌نامه‌های کوروش، چارچوبی برای همکاری در بسیاری از بخش‌های غیرنظامی ترسیم می‌کند که از فناوری و نوآوری پیشرفته اسرائیل در کنار منابع طبیعی و انسانی غنی ایران بهره می‌برد:

آب و کشاورزی. ایران با بحران شدید آب روبرو است، در حالی که اسرائیل تجربه گسترده‌ای در مقابله با چنین چالش‌هایی دارد. ما می‌توانیم تخصص خود را در مدیریت اقتصاد ملی آب، نمک‌زدایی و بازیافت فاضلاب برای کشاورزی به اشتراک بگذاریم. سیستم‌های پیشرفته آبیاری اسرائیل می‌تواند در کشاورزی ایران باعث صرفه‌جویی در مصرف آب شود. ما می‌توانیم با هم انواع محصولات مقاوم در برابر خشکسالی و شوری را توسعه دهیم. اخیراً، هیئتی از متخصصان و دانشگاهیان که توسط ولیعهد فرستاده شده بودند، که من در اسرائیل میزبان آنها بودم، از تصفیه‌خانه فاضلاب شفدان اسرائیل و دانشکده کشاورزی دانشگاه عبری بازدید کردند تا از مدل اسرائیلی بیاموزند.

انرژی و منابع طبیعی. ما می‌توانیم یک همکاری استراتژیک با ترکیب منابع طبیعی ایران با فناوری‌های اسرائیلی ایجاد کنیم. این شامل ساخت خطوط لوله مشترک برای انتقال گاز و نفت و اتصال ایران به بازارهای اروپایی از طریق مدیترانه است. ما همچنین در پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر، به ویژه خورشیدی و بادی، همکاری خواهیم کرد. هیئت ایرانی که میزبانش بودیم، نسبت به قابلیت‌های شبکه هوشمند و کاربردهای هوش مصنوعی ما برای کمک به رفع مشکل هدررفت گاز، نشت خطوط لوله و آلودگی هوا ابراز علاقه کرد.

فناوری و نوآوری. این توافق‌نامه‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک را برای سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها و پروژه‌های فناوری پیشرفته در هر دو کشور پیشنهاد می‌دهند. ما همچنین پارک‌های نوآوری مشترک، برنامه‌های تبادل دانشجو و دانشمند و همکاری در امنیت سایبری و هوش مصنوعی را پیش‌بینی می‌کنیم. یکی دیگر از پروژه‌های پیشنهادی، توسعه قابلیت‌های ماهواره‌ای مشترک منطقه‌ای است.

گردشگری، آموزش و فرهنگ. هیئت ایرانی علاقه خود را به ارائه دوره‌های زبان فارسی از اسرائیل برای دانشجویان ایرانی نشان داد. برای ارتباط دادن مردم دو کشور، ما قصد داریم پروازهای مستقیم روزانه بین تهران و تل‌آویو را راه‌اندازی کنیم و مسیرهای گردشگری تاریخی را توسعه دهیم. ما همچنین مراکز فرهنگی در هر دو کشور ایجاد خواهیم کرد و برای حفظ اماکن میراث یهودیان در ایران تلاش خواهیم کرد.

توافق‌نامه‌های کوروش به عنوان پایه‌ای برای یک چشم‌انداز منطقه‌ای گسترده‌تر – I4U2

توافق‌نامه‌های کوروش فراتر از روابط دوجانبه، گسترش چارچوب I2U2 موجود – که در حال حاضر شامل هند، اسرائیل، امارات متحده عربی و ایالات متحده است – را به ایران و عراق نیز پیشنهاد می‌دهد. این چارچوب چندجانبه جدید، که ما آن را I4U2 می‌نامیم، چالش‌های منطقه‌ای بزرگ‌تری مانند کمبود آب، امنیت غذایی و امنیت انرژی را برطرف خواهد کرد.

پروژه اصلی آن ایجاد یک کریدور اقتصادی جدید بین ایران و اسرائیل خواهد بود که از عراق و اردن عبور می‌کند و به تجارت، انرژی و ارتباطات فیبر نوری خدمات‌رسانی می‌کند. این پروژه، ایران را به عنوان یک قطب تجارت جهانی دوباره تثبیت می‌کند و مزایای عظیمی برای اقتصاد منطقه و میلیون‌ها نفر از ساکنان آن به ارمغان می‌آورد. کریدور از ایران به اسرائیل با طرح IMEC برای مسیری که هند را از طریق کشورهای خلیج فارس و اسرائیل به اروپا متصل می‌کند، پیوند می‌خورد و منطقه ما را به محل اتصال این دو کریدور تبدیل می‌کند.

این توافق‌نامه‌ها در سه مرحله طی یک دهه برنامه‌ریزی شده‌اند، از افتتاح سفارتخانه‌ها و راه‌اندازی پروژه‌های اولیه گرفته تا تکمیل ابتکارات اصلی و ایجاد یک فضای اقتصادی متصل. از گفتگوهای فراوان با شرکای ایرانی‌ام، می‌دانم که مردم ایران مشتاق دیدن گام‌هایی هستند که می‌توان حتی اکنون برداشت، و طبیعتاً ما به دنبال تأکید بر پیشرفت در مورد آنچه می‌توان قبل از هرگونه تغییر رژیم آغاز کرد، هستیم.

توافق‌نامه‌های کوروش فرصتی تاریخی برای گشودن فصل جدیدی در روابط اسرائیل و ایران و تحقق پتانسیل عظیم همکاری بین دو کشور، مردم آنها و کل منطقه است. هر دو ملت مشتاقانه منتظر روزی هستند که بتوانیم بار دیگر پیوند تاریخی مشترک خود را محقق کنیم و صلح و آرامش را به خاورمیانه بیاوریم.